Hội chứng ruột kích thích là một trong những bệnh về đường tiêu hóa phổ biến nhất. Bài viết hôm nay sẽ cung cấp thông tin hữu ích liên quan đến bệnh, đặc biệt là phương pháp điều trị. 

》 Chu trình tiêu hóa thức ăn thường diễn ra theo trình tự từ ruột non đến ruột già (đại tràng). Đại tràng có nhiệm vụ hấp thụ nước từ thức ăn và đào thải phân ra ngoài. Hoạt động đào thải phân đó phải có sự hỗ trợ của nhu động ruột. 


》 Tuy nhiên, những người mắc hội chứng ruột kích thích thường gặp vấn đề với nhu động ruột. Có khi cơ co thắt quá mức, gây tiêu chảy. Có khi cơ co thắt không đủ nhanh và nhiều, dẫn đến táo bón. 


Hội chứng ruột kích thích là gì?


》 Hội chứng ruột kích thích chính là tình trạng ruột già bị rối loạn, dẫn đến hiện tượng đau bụng đi ngoài kèm táo bón hoặc tiêu chảy. 


》 Theo thống kê, trung bình cứ 100 người thì có 10 đến 15 người mắc hội chứng ruột kích thích. Nữ giới có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nam giới. Hội chứng ruột kích thích không phân biệt tuổi tác bệnh nhân. Tuy nhiên, trường hợp mắc bệnh ở lứa tuổi vị thành niên vẫn có xu hướng nhiều hơn ở người già. 

Hội chứng ruột kích thích là gì?
Hội chứng ruột kích thích là hiện tượng co thắt bất thường của đại tràng

 

Nguyên nhân hội chứng ruột kích thích là gì?


》 Có nhiều nguyên nhân gây nên hội chứng ruột kích thích. Dưới đây là một số tác nhân cụ thể đã được các bác sĩ chỉ ra:
 

  • Nhạy cảm với đồ ăn: một số trường hợp dễ bị kích ứng bởi một số loại thực phẩm lạ, thực phẩm khó tiêu. Điều này tùy thuộc vào thể trạng và mức độ nhạy cảm với đồ ăn của từng người.
  • Mặt trái của thuốc kháng sinh: lạm dụng kháng sinh có thể làm mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột khiến sức đề kháng cũng như hoạt động của bộ phận này yếu đi và dễ mắc hội chứng ruột kích thích. 
  • Stress kéo dài.
  • Hormone thay đổi, có thể là do chu kỷ kinh nguyệt (ở nữ giới).
  • Nhiễm khuẩn, phổ biến là khuẩn Salmonella.

Triệu chứng hội chứng ruột kích thích


》 Triệu chứng phổ biến nhất của hội chứng ruột kích tích là đau bụng, chướng bụng, đầy hơi kèm táo bón hoặc tiêu chảy, đôi khi xuất hiện đồng thời táo bón và tiêu chảy. Đa số trường hợp mắc chứng bệnh trên sẽ thấy bụng đau quặn từng cơn. 


》 Chỉ đến khi đi đại tiện, mức độ đau đớn mới giảm. Người bệnh muốn đi ngoài nhiều hơn. Phân có sự thay đổi bất thường về màu sắc, kích cỡ, tính chất lỏng hay nát hơn so với lúc trước. 


Hội chứng ruột kích thích gây đi ngoài nhiều lần
Người mắc hội chứng ruột kích thích gặp nhiều phiền phức khi đi đại tiện. 


》 Ngoài ra, trong một số trường hợp, người bệnh có thể có cảm giác buồn đại tiện khẩn cấp hoặc đại tiện không hết phân. Những dấu hiệu này có thể lặp đi lặp lại trong một thời gian dài. 


Điều trị hội chứng ruột kích thích


》 Cũng giống như nhiều bệnh lý liên quan đến đường tiêu hóa khác, hội chứng ruột kích thích có thể được điều trị bằng 2 hướng Tây y và Đông y. Mỗi phương hướng điều trị có ưu và nhược điểm riêng của nó. 


Điều trị hội chứng ruột kích thích bằng Tây y


》 Hội chứng ruột kích thích đa phần được điều trị nội khoa bằng thuốc. Hiện nay, có hai loại thuốc đã được công nhận là hữu hiệu khi chữa trị hội chứng ruột kích thích, đó là Alosetron (Lotronex) và Lubiprostone (Amitiza):

 

  • Alosetron (Lotronex): Là một chất đối kháng thụ thể thần kinh được thiết kế để thư giãn đại tràng và làm chậm sự chuyển động của chất thải qua ruột già. Alosetron chỉ có thể được chỉ định bởi các bác sĩ ghi danh vào một chương trình đặc biệt. 

Những trường hợp hội chứng ruột kích thích nặng, tiêu chảy  và những trường hợp không đáp ứng với các biện pháp điều trị khác thuộc giới tính nữ có thể được tư vấn và hướng dẫn sử dụng thuốc này theo toa của bác sĩ. Alosetron không được chấp thuận cho áp dụng ở trường hợp bệnh nhân là đàn ông.

  • Lubiprostone (Amitiza): Được chấp thuận dùng cho phụ nữ từ 18 tuổi trở lên có hội chứng ruột kích thích với táo bón. Hiệu quả chữa trị của loại thuốc này trên trường hợp bệnh nhân thuộc giới tính nam vẫn chưa được chứng minh. 

Cơ chế hoạt động của nó là tăng bài tiết chất dịch trong ruột non hỗ trợ phân đi qua. Tác dụng phụ thường gặp là buồn nôn, tiêu chảy và đau bụng. Hiện nay, thuốc thường được chỉ định chỉ cho phụ nữ với hội chứng ruột kích thích và táo bón nghiêm trọng và trường hợp không đáp ứng với các phương pháp điều trị khác. 


》 Bên cạnh đó, bác sĩ cũng có thể sử dụng một số loại thuốc hỗ trợ như thuốc chống tiêu chảy, bổ sung chất xơ, kháng cholinergic, chống co thắt, chống trầm cảm. Cụ thể như sau: 

 

  • Thuốc chống tiêu chảy: Một số loại thuốc như loperamide (Imodium), có thể giúp kiểm soát tiêu chảy.

Áp dụng phương pháp điều trị nội khoa đối với hội chứng ruột kích thích
Hội chứng ruột kích thích chủ yếu điều trị nội khoa khi áp dụng Tây y.


Chế độ dinh dưỡng cho hội chứng ruột kích thích rất quan trong trong việc hỗ trợ nâng cao hiệu quả điều trị của các loại thuốc. Bạn nên cắt bỏ thực phẩm gây khó chịu như đồ uống có ga, xà lách, trái cây tươi và rau quả, đặc biệt là bắp cải, bông cải xanh và súp lơ.

  • Thuốc kháng acetylcholin: Một số trường hợp bệnh nhân mắc hội chứng ruột kích thích cần một số loại thuốc tác động đến hoạt động của hệ thần kinh tự trị (anticholinergics) để làm giảm co thắt ruột gây đau. Thuốc này có thể có tác dụng với người bị tiêu chảy, nhưng lại có thể khiến tình trạng táo bón trở nên nghiêm trọng hơn. 
  • Thuốc chống trầm cảm: Nếu hội chứng ruột kích thích đi kèm triệu chứng đau hoặc trầm cảm, bác sĩ có thể chỉ định thuốc chống trầm cảm ba vòng hoặc ức chế tái hấp thu serotonin chọn lọc (SSRI). Chúng có thể giảm mức độ trầm cảm cũng như ức chế hoạt động của tế bào thần kinh điều khiển ruột. 

Nếu bị tiêu chảy và đau bụng mà không trầm cảm, bác sĩ có thể cho một liều thuốc chống trầm cảm ba vòng thấp hơn so với bình thường, chẳng hạn như Imipramine (Tofranil) và Amitripxylin. Tác dụng phụ của các thuốc này bao gồm buồn ngủ và táo bón. SSRIs, như fluoxetine (Prozac, Sarafem) hoặc paroxetin (Paxil) có thể có tác dụng với những bệnh nhân thường xuyên lo âu, chán nản, bị đau và táo bón.

  • Kháng sinh: Một số trường hợp mắc hội chứng ruột kích thích dùng kháng sinh để điều trị. Chủ yếu là do sự phát triển quá mức của vi khuẩn trong ruột. Tuy nhiên, hiệu quả của kháng sinh trong chữa hội chứng ruột kich thích cần được nghiên cứu thêm. 


Điều trị hội chứng ruột kích thích bằng Đông y


》 Ngày nay, có khá nhiều bệnh nhân tìm đến các loại thảo dược Đông y để chữa chứng ruột kích thích vì tính an toàn của nó. Chúng không đi kèm nhiều tác dụng phụ, gây ra hiện tượng nhờn thuốc hay hại dạ dày như thuốc Tây. 


》 Nguyên tắc của điều trị hội chứng ruột kích thích bằng đông y là phải loại bỏ được các yếu tố là nguyên nhân gây ra bệnh, cụ thể: 

 

  • Nguyên nhân từ lối sống, sinh hoạt, chế độ dinh dưỡng: Bệnh nhân có thể tự điều chỉnh được bằng cách ăn uống hợp vệ sinh, đúng bữa, đúng giờ, hạn chế ăn những đồ lạ miệng, đặc biệt là không được sử dụng rượu bia thường xuyên. Ngủ đủ giấc, hạn chế thức khuya, suy nghĩ nhiều…
  • Nguyên nhân xuất phát từ bên trong cơ thể: Các biện pháp Đông y có thể áp dụng là uống thuốc, châm cứu hoặc xoa bóp bấm huyệt. Người bệnh có thể kết hợp linh hoạt các liệu pháp này với nhau để mang lại hiệu quả tốt nhất.


》 Dùng thảo dược là phương pháp điều trị hội chứng ruột kích thích bằng Đông y phổ biến nhất. Trong đó, việc lựa chọn sử dụng các vị thuốc nào sẽ phụ thuộc rất lớn vào biểu hiện của người bệnh cũng như thể bệnh cụ thể đang mắc phải.

Sử dụng thuốc Đông y điều trị hội chứng ruột kích thích
Ngày càng có nhiều người ưa chuộng điều trị hội chứng ruột kích thích bằng Đông y. 


》 Đông y chia hội chứng ruột kích thích thành 6 thể khác nhau bao gồm: 

 

  • Thể bệnh khí huyết ứ trệ: Cần hành khí, hoạt huyết, kiện tỳ, ích khí bằng các vị thuốc như sài hồ, bạch thược, chỉ sác , chích thảo, xuyên khung, hương phụ, kim linh tử, diên hồ sách.
  • Thể bệnh tỳ vị hư nhược: Cần kiện tỳ, ích vị, thăng thanh, giáng trọc bằng các vị thuốc như đảng sâm, biển đậu, trần bì, bạch truật, chích thảo, ý dĩ, phục linh, liên nhục, cát cánh, hoài sơn, sa nhân.
  • Thể bệnh can tỳ bất hòa: Cần xơ can, giải uất, phù tỳ bằng các vị thuốc như bạch truật, trần bì, bạch thược, phòng phong, sài hồ, chỉ thực.
  • Thể bệnh tỳ thận dương hư: Cần phải ôn bổ tỳ, thận, cố sáp, chỉ tả bằng các vị thuốc như bổ cốt chỉ, nhục đậu khấu, ngũ vị tử, ngô thù du, sinh khương, đại táo.
  • Thể bệnh khí trệ thấp: Cần lý khí kiện tỳ, thanh nhiệt hóa thấp bằng các vị thuốc như sài hồ, bạch thược, chỉ sác, chích thảo, xuyên khung, hương phụ, thương truật, cam thảo, hậu phác, trần bì.
  • Thể âm huyết khuy hư tuy hiểm gặp nhưng người bệnh cũng cần được tư âm dưỡng huyết, thanh nhiệt và hóa thấp.


》 Ngoài các bài thuốc trên, dân gian còn lưu truyền một bài thuốc trị hội chứng ruột kích thích cũng như các bệnh liên quan đến đại tràng từ người dân tộc Dao. Bài thuốc đó được dựa trên loại thảo dược quý Ngải tiên. Để nâng cao hiệu quả điều trị, các nhà khoa học đã đưa cây Ngải tiên vào nghiên cứu. 


》 Cây Ngải tiên được nhiều nhà nghiên cứu đánh giá có tác dụng trị các bệnh liên quan đến viêm đại tràng hiệu quả cao. Nó có chứa hoạt chất Diterpenes Coronerin có khả năng kháng các loại khuẩn như nấm, khuẩn amid, virut, hỗ trợ tái tạo niêm mạc đại tràng nhanh. Vì vậy, Ngải tiên được ứng dụng rộng rãi vào sản xuất viên uống thảo dược trị các bệnh liên quan đến viêm đại tràng. 


》 Các sản phẩm viên uống này có thể giải quyết được nỗi lo mất thời gian hay mua phải thảo dược “rởm” của nhiều bệnh nhân khi chọn điều trị hội chứng ruột kích thích bằng Đông y. 


Phương Đông Đại Tràng là một trong số ít sản phẩm chiết xuất từ cây Ngải tiên được nhiều bệnh nhân tin dùng. Sản phẩm này là sự lựa chọn an toàn, giúp cải thiện tình trạng viêm đại tràng tái phát nhiều lần cùng các triệu chứng khó chịu một cách hiệu quả, nhanh chóng và bền vững. 

bs hoàng sầm

BS Hoàng Sầm

Bác sĩ Hoàng Sầm đang là chủ tịch hội đồng Viện Y học Bản địa Việt Nam tại Viện Y Học Bản Địa Việt Nam không những phát huy được truyền thống 13 đời làm thuốc nam của gia đình mình, sứ mệnh đem đến cho thuốc nam của người Việt một giá trị mới: Biến những cây cỏ, vị thuốc thành những sản phẩm chăm sóc sức khỏe không chỉ cho người dân trong nước mà còn vươn cả ra thế giới.

TRẢ LỜI

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Liên hệ với chúng tôi
  • Yêu cầu của bạn

Đặt hàng ngay
TƯ VẤN KHÁCH HÀNG
0968.573.697 Chat ngay Đặt hàng ngay

Yêu cầu tư vấn